South Mission Beach, Thứ Hai 19/1/2026
Lễ Tưởng Niệm Hoàng Sa 52 năm – 74 Thủy thủ Hải quân VNCH
Thứ Hai, đúng ngày 19/1/2026 — tròn 52 năm sau trận Hải chiến Hoàng Sa (19/1/1974) — Hội Hải Quân / Hàng Hải San Diego quyết định tổ chức Lễ Tưởng Niệm tại South Mission Beach.
Số người tham dự khiêm tốn, nhưng ý chí thì không hề nhỏ. Anh chị em Hội vẫn quyết tâm duy trì truyền thống: mỗi năm, đúng ngày này, phải có một buổi lễ trang nghiêm để nhắc lại một dấu mốc lịch sử và tưởng nhớ 74 tử sĩ đã hy sinh vì chủ quyền biển đảo.
Vì các cuộc tập hợp đông người ở công viên biển cần xin phép thành phố, nên Hội chủ động giới hạn số người tham dự dưới 20 người — vừa đúng quy định, vừa đủ trang trọng. Ít người không có nghĩa là ít lòng. Trái lại, đôi khi một buổi lễ gọn, đúng nghi thức, lại cho thấy sự nghiêm túc và kỷ luật của những người tổ chức.
Buổi lễ diễn ra chu đáo trong gió lạnh ngoài biển: nghi thức chào cờ, phút mặc niệm, đọc danh sách 74 tử sĩ, dâng vòng hoa và thả hoa xuống biển. Anh em Hải Quân, thân quyến, cùng các chiến hữu quân-binh-chủng bạn có mặt đã có tấm lòng, có tâm, có tình. Ai cũng chịu lạnh, chịu gió, đứng đủ nghi lễ ngoài bãi biển để hoàn thành một lời hứa không thành văn: đồng đội đã nằm xuống thì tên tuổi không được chìm theo sóng.
Giữa lúc buổi lễ đang diễn ra, có một gia đình người Mỹ trẻ tuổi đạp xe ngang qua. Người chồng dừng lại, đi cùng vợ và con gái nhỏ, rồi lịch sự hỏi:
“Các ông đang tổ chức gì vậy?”
Tôi trả lời ngắn gọn, rõ ràng:
“Chúng tôi làm lễ tưởng niệm 74 thủy thủ Hải quân Việt Nam Cộng Hòa đã hy sinh để bảo vệ Hoàng Sa.”
Anh ta gật đầu, tự giới thiệu mình là quân nhân Hải quân Hoa Kỳ (US Navy). Rồi anh bắt tay, nói lời cảm ơn và bảo:
“Thank you for your service.”
Anh hứa sẽ về tra cứu Google để tìm hiểu thêm về biến cố này — vì trước đó anh hoàn toàn chưa biết.
Khoảnh khắc ấy làm tôi nghĩ nhiều. Một dấu mốc lớn của lịch sử Việt Nam, với những con người đã chết thật, tên tuổi thật, mà ngay cả một người lính hải quân Mỹ trẻ tuổi còn chưa từng nghe qua — thì thử hỏi bao nhiêu người trẻ gốc Việt, bao nhiêu người sống xa quê, đã biết đầy đủ và hiểu đúng?
Trận Hải chiến Hoàng Sa đến nay vẫn còn nhiều tranh cãi trong cộng đồng. Có tranh cãi giữa anh em Hải Quân; có khác biệt quan điểm giữa các vị hạm trưởng ở hải ngoại; và đặc biệt, có không ít xuyên tạc lịch sử từ phía nhà cầm quyền Hà Nội. Đáng buồn hơn, một số người trẻ — kể cả con cháu của cựu quân nhân QLVNCH — vì thiếu kiến thức lịch sử và không am hiểu về Hải quân, đã đưa ra những nhận xét vội vã, thiếu chín chắn về lòng quả cảm của một lực lượng Hải quân còn non trẻ thời bấy giờ.
Nhưng lịch sử không thể bị cân đo bằng lời nói hời hợt. Dù có những thế lực ngăn cản, dù có nhiều ràng buộc và bất lợi, Hải quân VNCH vẫn đã chọn con đường đối đầu với một lực lượng hải quân lớn mạnh đang trên đà bành trướng xuống phương Nam. Đó không phải là câu chuyện “thắng hay bại” đơn giản. Đó là câu chuyện của trách nhiệm, danh dự, và lời thề giữ nước.
Vì vậy, anh em Hải Quân tại San Diego đã chọn tưởng niệm dấu mốc này ngoài bãi biển, theo tinh thần truyền thống “bất di bất dịch”: nơi có gió, có sóng, có mặn chát, có đúng không gian của người lính biển. Để tôn vinh những chiến sĩ đã mất vì Tổ quốc, những người không ngại hiểm nguy, và đã trả giá bằng mạng sống.
Tên tuổi của họ sẽ không mất.
Danh tính của họ phải được gọi lên.
Và lịch sử — dù bị tranh cãi, dù bị xuyên tạc — cuối cùng vẫn sẽ ghi lại điều cốt lõi:
Có những người đã ngã xuống để khẳng định rằng Hoàng Sa là của Việt Nam.
No comments:
Post a Comment